Getuigenissen vrijwilligers
Vrijwilligerswerk geeft voldoening en eigenlijk zou iedereen dat eens moeten kunnen ervaren
Al 7 jaar is Theo vrijwilliger bij OPZC Rekem. Elke week komt hij met zijn fiets als vrijwilliger naar PVT MG. In deze afdeling verblijven mannen met een mentale beperking.
‘Een fijne groep. Ze staan al op mij te wachten als ik toekom en vanaf het moment dat ze mijn stem horen en me zien, komen ze enthousiast naar me toegelopen voor een goeiedag, een knuffel of een schouderklopje. Ik zie de bewoners als mijn eigen kinderen, het zijn mijn jongens.’
Theo was al 10 jaar op pensioen toen hij zelf op zoek ging naar vrijwilligerswerk. ‘Mijn motivatie om vrijwilligerswerk te doen kwam uit het feit dat ik vond dat ik iets terug moest doen voor de maatschappij. Omdat we gezondheidszorg en onderwijs voor een groot deel betaald krijgen, wou ik me graag ten dienste van anderen stellen. Door familiecontacten kende ik de Meander al langer en daarom zocht ik een soortgelijke instelling, maar dichter bij huis. Het moest iets zijn waar ik iets kon betekenen voor andere mensen. Via de website van OPZC Rekem vond ik meer informatie en na een kennismakingsgesprek ging ik van start. Het eerste moment was wel overweldigend. Je kent de mensen niet en weet ook niet goed hoe reageren, maar je leert dat wel en al snel kwam de klik. Iedere week kom ik op donderdag. Tot 2 jaar geleden kwam ik een ganse dag, nu kom ik in de voormiddag om samen met de bewoners naar de manege te gaan en hen daar ook de trap op en af te helpen. Door corona mag nu niet iedereen op hetzelfde moment mee, dus wisselt de groep iedere week.
Het vrijwilligerswerk geeft me echt voldoening. Vanaf het moment dat ik de deur van de afdeling open, word ik blij en gelukkig. Na al die jaren ken ik alle bewoners en zij mij. Ook al kunnen ze geen echt gesprek voeren, toch kan je goed met hen communiceren. Ze laten je voelen of geven je aan wat ze wel of niet willen.
Eigenlijk zou ik het iedereen willen aanraden. Je hoeft niets speciaal te kunnen. Als je een rustig persoon bent en echt iets wil doen voor een ander, dan gaat de rest vanzelf. Eigenlijk kost het geen moeite en je krijgt er zoveel voor in return. Enerzijds de reacties van de bewoners, maar ook het personeel en familieleden tonen hun appreciatie. Vrijwilligerswerk geeft voldoening en eigenlijk zou iedereen dat eens moeten kunnen ervaren!'
Die blije blik in hun ogen, daar doe ik het voor!
Yolanda is al 12 jaar vrijwilliger bij OPZC Rekem. ‘Het vrijwilligerswerk geeft me veel voldoening. Dingen doen voor anderen en zien dat ik hen daar blij mee maak, zorgt dat ik zelf gelukkig ben. Door zware reuma lukte gewoon werken niet meer voor mij. Maar thuiszitten was geen optie, ik ben graag altijd bezig. Dankzij de hulp van de VDAB kwam ik in contact met het vrijwilligerswerk bij OPZC Rekem.
Aanvankelijk startte ik bij Ouderenzorg. Hier hielp ik de bewegingstherapeut mee als ze met een groep naar de manege ging en ook bij de sessie zang en dans. Dat werk doe ik nog altijd, al is ondertussen de sessie dans en zang vervangen door een snoezelsessie. Elke week gaan we naar de manege. Ik breng dan wat wortelen mee van thuis. We snijden die in stukken en de patiënten mogen die dan aan de paarden geven. Je ziet hen dan helemaal genieten en glunderen. Het is goed voor de paarden, de mensen zijn blij en ik voel me dan ook gelukkig. Bij extra activiteiten kom ik ook helpen. Tijdens een kien namiddag zorgde ik ook voor kleine prijsjes.
Omdat het vrijwilligerswerk als taakvrijwilliger goed liep, werd ik na een tijd ook gekoppeld aan een patiënt waarmee ik samen ging wandelen. Na zijn overlijden kreeg ik een andere patiënt toegewezen. Toen ook hij overleed, werd ik in 2016 toegewezen aan een vrouwelijke patiënt van mijn eigen leeftijd. Ze heeft geen contact meer met haar eigen familie. We hadden meteen een klik. We vullen mekaar goed aan. We doen dan ook veel dingen samen, zoals koken, hondenkleertjes maken, naar de markt gaan, winkelen… S. heeft een beperkt budget. Het geld dat ik krijg uit de verkoop van de hondenkleertjes, dingen die ik verkoop op de rommelmarkt, steek ik in een apart potje. Dat dient als extra budget zodat ik met S. eens naar de dierentuin of naar zee kan. Ze noemt me sussiewussie omdat ze vindt dat ik als een zus voor haar ben. Mijn ouders noemt ze mam en paps en ook met mijn dochter kan ze het goed vinden. Ze is een lieve en dankbare vrouw. Toen ik zelf door een moeilijke periode ging, was het dankzij haar dat ik een reden had om naar buiten te komen.
Een tijd geleden veranderde ze van afdeling naar PVT Rekem. Ik bezoek haar nu daar. Voor corona nam ik haar op woensdag mee naar huis en soms ook in het weekend. Regelmatig blijft ze ook een nachtje slapen. Voor haar 50ste verjaardag heb ik gezorgd dat ze wat kleine cadeautjes kreeg en hebben we samen met mijn dochter en mijn ouders haar verjaardag gevierd met taart en hapjes. Als ik haar dan zie glunderen en zie hoe gelukkig haar dat maakt, dan geeft me dat een warm gevoel.’
Mensen verklaren me soms voor gek dat ik dingen gratis doe voor een ander. Maar eerlijk gezegd, dat geld interesseert mij niet, het is het vrijwilligerswerk zelf dat mij gelukkig maakt.’
Vrijwilligerswerk was voor mij een terugkeer naar de maatschappij
Marc is 55 jaar en is bij verschillende diensten actief als taakvrijwilliger. Als hij zijn wekelijkse wandeling met een aantal bewoners van PVT MG naar het Trefcentrum maakt, zie je steeds een breed glimlachend en gelukkig man passeren. Toch begint zijn verhaal met een minder gelukkige periode in zijn leven. ‘Ik gaf destijds mijn vaste job in het leger op, om mijn geliefde te volgen en zocht ander werk. Helaas draaide dit uit op een scheiding en door medische problemen zat ik na een tijd zonder job en kwam ik in een zwart gat terecht. Als 50-tiger voel je je op dat moment nutteloos. Door een rugblessure kwam ik bij Azertie terecht, een opleidingscentrum voor mensen met een arbeidsbeperking. Ik kwam hierdoor in contact met arbeidsbemiddeling. Omdat ik niet thuis wou blijven zitten, heb ik toen aanvraag gedaan naar vrijwilligerswerk. Zo begon ik in april 2015 als vrijwilliger bij AC Locomotief in Lanaken met administratief werk. Omdat ik goed met de computer overweg kan, startte ik na een tijdje met het geven van computerlessen aan de deelnemers en dat doe ik nog steeds.
Op de campus van Rekem was er vraag naar ondersteuning voor de mensen met een mentale beperking. Ze zochten er vrijwilligers om mee gaan te wandelen en te gaan zwemmen. Op zich schrok mij dat wel af, vooral het idee om voor mensen te zorgen zag ik niet zo goed zitten. Met een klein hartje ging ik naar de kennismaking. De eerste indruk was positief, iedereen was vriendelijk en ik werd ook goed opgevangen door Theo, een van de andere taakvrijwilligers. Bij het zwemmen sta ik meestal in voor Leon en bij het wandelen ga ik op stap met meerdere bewoners. De mannen zoals we ze hier noemen liggen me nauw aan het hart. Het persoonlijke warme contact zorgt ervoor dat je ook een band met hen krijgt. Ook al kunnen ze niet allemaal praten, ze tonen op de een of andere manier dat ze je kennen en dat ze blij zijn dat je er bent. Zo krijg ik van Leon altijd een knuffel. Dit werk geeft me het gevoel dat ik weer van tel ben en dat ik op die manier ook iets terug kan geven aan de maatschappij.
In 2019 startte ik ook als vrijwilliger in het bezoekerscentrum van OPZC Rekem. Hier geef ik mee rondleidingen aan bezoekers en dompelen we hen onder in de rijke geschiedenis van de instelling. Ik ben blij dat ik de stap naar vrijwilligerswerk gezet heb. Ik voel me weer mens en draag op die manier ook mijn steentje bij!’
Ik gaf het vrijwilligerswerk een kans door het te proberen
Een jaar geleden startte Linda, een vlotte, blonde en energieke vrouw als bezoekvrijwilliger bij PVT Rado in Lanaken.
‘In 2017 overleed mijn moeder en nog geen jaar later verloor ik ook mijn vader. Ik had de zorg voor hem opgenomen en zat na zijn overlijden met een leeg gevoel. Karen, een nicht van mijn beste vriendin vroeg in die periode waarom ik geen vrijwilligerswerk bij PVT Rado kwam doen. De vrijwilligster van Margriet was net verhuisd en ze zou het fijn vinden om terug iemand te hebben die op bezoek kwam. Ze overhaalde me door te zeggen: ‘je kan het eens proberen, daarna kan je nog beslissen wat je doet.’Iets doen voor anderen heeft altijd wat in mij gezeten, zo hebben we heel wat jaren kinderen uit Tsjernobyl opgevangen tijdens de vakantieperiodes. Op zich schrok het me ook niet echt af.
Met Margriet klikte het meteen. Ik vraag haar wat ze graag wil doen. Soms gaan we naar de markt, de Aldi of de kringloopwinkel of een koffie drinken. Enkele keren zijn we naar het shoppingcenter in Stein geweest. Het zijn vaak kleine dingen. Ik merk dat Margriet graag eens weg is, maar ze komt ook weer graag terug. In de auto zitten doet ze minder graag. Iedere keer als we samen ergens geweest zijn, zegt ze dat het altijd fijn is om samen met mij iets te doen. Dat doet je wel iets. Ze is ook bezorgd en let wel goed op. Als we ergens lopen, dan zegt ze soms die man zit al enkele keren naar je te kijken, kom maar vlug verder. Naast Rekem ben ik ook bij het cultureel centrum actief als vrijwilliger. Ik begeleid hier de workshop Mannen achter de kookpotten, en geef naailes aan een zestal cursisten. Door die ervaring heb ik me vorig jaar bij OPZC Rekem opgegeven om iets soortgelijk te doen met patiënten. Vorig jaar hebben we een bakworkshop gedaan en dit jaar koken we met mannelijke bewoners van OPZC Rekem.
Door het vrijwilligerswerk vind ik dat ik wat bijdraag aan de maatschappij. Iedereen is altijd maar bezig met zichzelf, maar soms is het goed om in plaats van ik ook eens wij te zeggen. Je offert met vrijwilligerswerk wat vrije tijd op, maar krijgt er veel voor terug. Als bezoekvrijwilliger probeer ik 2 keer per maand naar Margriet te komen. Het voordeel is dat ik het zelf kan inplannen en dat ik nog voldoende vrijheid heb. Kortom, een aanrader voor iedereen.’
Melissa is bezoekvrijwilliger
Eind 2018 meldde Melissa zich aan met de vraag of ze als vrijwilliger aan de slag kon. Ze startte als taakvrijwilliger en ging met een groep bewoners wekelijks mee naar de markt en zorgde voor de ondersteuning van activiteiten. Al snel bleek dat ze een goede klik had met Charléne, waardoor ze overschakelde naar bezoekvrijwilliger. Op die manier konden ze meer dingen samen doen.
Elke week trekken ze nu naar de markt en gaan ze naar de Panos. ‘We gaan dan voor een koffie en een appelflap, want die is daar het lekkerste zegt Charléne. Naast het marktbezoek gaan we soms ook winkelen voor kleding of andere dingen.
Charléne geeft aan dat ze bij mij op haar gemak is. We lachen veel en ik maak ook grapjes met haar. Ik vind het belangrijk dat ik haar behandel als een volwassen vrouw en niet dat ik haar ga betuttelen of dat ik verkleinwoordjes gebruik, maar ze mag wel vertroeteld worden. Met haar verjaardag had ik daarom speciaal haar lievelingsgebakjes meegebracht.
Elke week zit Charléne al op mij te wachten en als ze me ziet toekomen, dan verschijnt er een glimlach en wuift ze al. Ondertussen zijn er al heel wat bewoners die me kennen en me goedendag komen zeggen. Ik geef hen allemaal een knuffel en dan zie je dat ze blij zijn.
Charléne is zelf ook heel dankbaar. Elke keer als ik vertrek bedankt ze me dat ik gekomen ben. Ondertussen heeft ze mijn telefoonnummer voor noodgevallen. Vorige week kon ik er niet zijn en belde ze me of ik de week erna kwam. Toen ik aangaf dat het nummer enkel voor noodgevallen was, zei ze: ‘maar dit is een noodgeval. Ik wil weten of je volgende week komt, want dan kan ik beter slapen’. Dat doet wel iets met je.
Het vrijwilligerswerk geeft mij een gevoel van voldoening. Ook al mag ik op dit moment niet werken, op deze manier beteken ik wel iets in de maatschappij. Via dit vrijwilligerswerk doorbreek ik voor Charléne de eenzaamheid en dat geeft ons beiden een warm gevoel.’
Johan is taakvrijwilliger
‘Als klein manneke kwam ik al samen met mijn pa, die brouwer was, naar Rekem. Zo kwam ik een beetje overal op de campus. Ik wou iets om handen hebben en ging op zoek naar mogelijkheden. Mijn ouders doen vrijwilligerswerk in het ZOL, maar Rekem trok mij meer aan. Sinds september 2019 kom ik 2 dagen per week. Op dinsdag ga ik mee wandelen met een groep bewoners van PVT Rekem. We gaan dan meestal naar het cafetaria op het domein om samen met hen iets te drinken en dan wandelen we weer terug.
Op donderdag kom ik naar PVT MG. In de voormiddag gaan we met de bewoners naar de manege om paard te rijden en in de namiddag neem ik samen met Marc, een andere vrijwilliger, een groepje bewoners mee naar het cafetaria. Deze mensen zitten vaak in de rolstoel en kunnen er anders niet geraken. Bij slecht weer blijven we ter plaatse. Ik help ook mee met activiteiten als ze hulp zoeken. Zo ben ik samen met de begeleiding en andere vrijwilligers ook met de groep naar de carnavalstoet gaan kijken.
Het vrijwilligerswerk geeft me een goed gevoel en je krijgt er ook veel voor terug. Dat doet plezier. De bewoners kennen ons goed, ze klampen je soms vast. Sommigen hebben ook geen of weinig familie, dus als vrijwilliger zijn wij er dan voor hen. Je kan soms korte gesprekken met hen doen, ook al kunnen ze niet allemaal goed praten, ze maken zich wel verstaanbaar. We kunnen zeker nog meer vrijwilligers gebruiken. Ik heb het er wel moeilijk mee dat we telkens bewoners moeten teleurstellen. We kunnen niet iedereen meenemen en dat is soms pijnlijk om te zien dat ze dat ze teleurgesteld achterblijven als we met een groepje vertrekken.’
Ludo is bezoekvrijwilliger
‘Ik ben al vrijwilligers sinds de opstart van de vrijwilligerswerking in 1999 en ik doe het nog steeds even graag.
Nochtans ben ik opgestart met hindernissen. Ik zou gekoppeld worden aan Oscar, een bewoner van PVT MG. Maar toen het zover was en ik een beetje overrompeld werd door allerlei indrukken, haakte ik af en werd ik aan iemand anders gekoppeld. Ik werd bezoekvrijwilliger van Mario voor een aantal jaren tot hij naar Geel vertrok. Na een tijdje had ik toch een beetje wroeging dat ik mijn maat Oscar, zoals ik hem nu noem, in de steek gelaten had. Ik gaf aan de coördinator Arlette aan dat ik het toch een kans wou geven.
Arlette nam me mee naar de zorgeenheid en we maakten kennis met elkaar. Even later werd Arlette gebeld en moest ze even weg. Daar zaten we dan, Oscar en ik… Ik probeerde wat contact te zoeken, maar kreeg niet veel respons. Oscar had ook een beertje vast, maar als ik vroeg of ik het mocht zien, dan draaide hij zich om. Toen Arlette terugkwam en vroeg hoe het was gelopen, was ondertussen het ijs gebroken en hadden we mekaar gevonden. Ik kreeg ook even zijn beertje en dat was een teken dat hij me vertrouwde. Sindsdien zijn we onafscheidelijk.
Ik kom regelmatig op bezoek en dan gaan we samen iets drinken in het cafetaria. In de loop van al die jaren is Oscar ook een deel van onze familie geworden. Met verjaardagen en feestdagen komt hij altijd naar ons thuis. In het begin vonden onze kinderen dat niet zo leuk, maar de band met hem is stilaan gegroeid. Als hij er nu nog niet is als ze binnenkomen, dan vragen ze al: ‘waar is Oscar?’ Dat maakt het zo mooi, want hij hoort er gewoon bij!’
Vrijwilligers duiken in het verleden van OPZC Rekem
Op de bovenverdieping van de manege komen vrijwilligers Jan, Valerie, Eric en Marc (zie ander interview) wekelijks samen om de geschiedenis van Rekem in kaart te brengen. Naast het verzamelen van voorwerpen die ze registreren in de erfgoeddatabank, geven ze ook rondleidingen aan groepen, interviewen ze gepensioneerden en doen ze opzoekingswerk. Daarnaast zijn Jan en Marc ook nog bezoekvrijwilliger.
In 2002 startte Jan als bezoekvrijwilliger van Paula in het toenmalige Artes. ‘Eigenlijk ben ik hier een beetje toevallig terechtgekomen. Ik was net op pensioen en via een Paula op bezoek. Ze vond het fijn om over vroeger te praten. Nadien verbleef ze op Ouderenzorg en eind 2014 verhuisde ze naar een woon- en zorgcentrum in de buurt van Antwerpen dichter bij haar familie. Daar zocht ik haar nog een paar keer op en begin vernam ik dat ze overleden was. Na het vertrek van Paula kreeg ik een nieuwe bewoner toegewezen bij PVT Rekem. Met Pierre ging ik regelmatig wandelen en een koffie drinken. Hij las nog elke dag de krant en wist nog veel over zijn verblijf in het kasteel. Enkele jaren geleden verhuisde ook hij naar een woon- en zorgcentrum in Genk waar ik hem nog steeds bezoek. Onlangs werd hij 96 jaar. Na het vertrek van Pierre kreeg ik de vraag of ik bezoekvrijwilliger van Jan, mijn naamgenoot wou worden. Jan verblijft op de Forensische afdeling. Hij is geen echte prater, maar hij gaat wel graag eens ergens naartoe en om iets te gaan eten of te drinken is hij ook wel voor te vinden.
Naast bezoekvrijwilliger ben ik sinds 2006 ook actief als taakvrijwilliger in het bezoekerscentrum. Geschiedenis heeft me altijd geboeid, vandaar dat ik me hier ook voor geëngageerd heb. Bij de opstart hadden we enkele voorwerpen, ondertussen hebben we een mooie collectie die we tentoonstellen en waarvan we elk voorwerp ook geregistreerd hebben in de erfgoeddatabank. Samen met 3 andere vrijwilligers komen we op weekbasis samen. De instelling kent een rijke geschiedenis, want volgend jaar bestaat ze 100 jaar. Het vrijwilligerswerk als bezoekvrijwilliger en als taakvrijwilliger geven mij veel voldoening, omdat ik via die weg veel kan betekenen voor mensen.’
Valerie kwam op een andere manier bij OPZC Rekem terecht. ‘Ik heb altijd al vrijwilligerswerk gedaan. Voor de Vlaamse liga tegen kanker reed ik patiënten naar het ziekenhuis die bestraling moesten krijgen, ik ging mee helpen bij kampen voor Kom op tegen Kanker en zette mij ook in bij palliatieve zorg. Bij een oproep van de gemeente rond het registreren van erfgoed had ik mij opgegeven. Dat leek me wel iets interessant. Omdat er zoveel respons op kwam, werden ik en enkele anderen gedelegeerd naar het OPZC Rekem en zo kwam ik in 2012 hier terecht. Ik was wel verrast, maar vond het ook fijn. Het is dichterbij mijn woonplaats en onze pa heeft hier vroeger nog gewerkt. Via dit werk ontdek ik heel wat over het reilen en zeilen van de instelling in die tijd. Vroeger werd er niet veel over gesproken, maar hier en daar herken ik toch dingen of is er een link met vroeger. Zo hadden we thuis twee schilderijtjes. Op een dag nam onze pa verfgerief mee naar zijn werk en kwam na een tijd terug met 2 schilderijtjes die een patiënt voor hem gemaakt had. Telkens als we verhuisden gingen die schilderijtjes mee. Ons ma zei dan ‘moeten die dingen wel mee?’, maar op de één of andere manier verhuisden ze mee en werden ze ook telkens weer opgehangen. Uiteindelijk landde één van de twee schilderijtjes bij mij thuis. Dankzij mijn werk hier hangt het schilderijtje nu op in het bezoekerscentrum en is het terug van waar het begon.
Dit vrijwilligerswerk hier geeft me een goed gevoel. Ik ben met de geschiedenis bezig en dankzij de rondleidingen heb ik ook regelmatig contact met mensen.’
Ervaringsdeskundigen ondersteunen patiënten en bewoners in hun herstel
Bij OPZC Rekem hebben we momenteel een werkgroep van een 10-tal ervaringsdeskundigen. Zij zetten zich actief in om 2 keer per maand samen te vergaderen, om hope-uurtjes te geven, om werkgroepen en zorgeenheden te ondersteunen, om beleidsteksten te bekijken…Luc Luycx (rechts op de foto) is voorzitter van de werkgroep, samen met Rebecca, Eric en de andere ervaringsdeskundigen maken ze deel uit van de werkgroep. Een groep van enthousiaste mensen die telkens weer klaar staan om anderen te helpen.We laten de voorzitter aan het woord: ‘De werkgroep ervaringsdeskundigen werd opgestart in 2017 onder de naam HOPE. Dit staat voor Hulpverleners en professionals in OPZC Rekem en Noolim die samen met de Persoon, familie en Ervaringsdeskundigen samen voor herstel gaan.
Zelf was ik diverse malen patiënt en slaagde erin mijn leven weer op de rails te krijgen. Het is pas als je zelf accepteert dat er iets aan de hand is, dat je aan je herstel kan werken. Herstellen doe je zelf. Ik geloof heel sterk in de aanwezigheid van ervaringsdeskundigen bij het herstel van patiënten en bewoners. Wij geven elkaar hoop. De ervaringsdeskundige weet wat hem/haar geholpen heeft tijdens de herstelperiode en deelt die kennis graag. Een ander kan er iets aan hebben. Ieder mens is anders, dus ook iedere therapie. Voor ons is de mens meer dan een diagnose. Het hele proces is er een van vallen en opstaan. Van volhouden, moed houden. Daar willen we als ervaringsdeskundigen graag anderen bij helpen.
Een belangrijke voorwaarde voor de ervaringsdeskundige is dat er een klik is met de patiënt, want anders werkt het niet. De patiënt moet bovendien gemotiveerd zijn en willen luisteren naar onze ervaringen. Maar weet ook dat een herstelproces nooit af is, je moet je psychische kwetsbaarheid aanvaarden en er mee leren omgaan. Ik draag een zware rugzak en heb geleerd om met mijn psychische kwetsbaarheid om te gaan. Ik weet dat ik niet zonder medicatie kan en die trouw moet innemen. Ik weet hoe ik er voor moet zorgen om niet te hervallen. Die dingen deel ik graag met anderen om hen vooruit te helpen.
Samen werken we aan herstel!’